Op 12 mei 2026 stemde de Eerste Kamer in met de Archiefwet. Hiermee wordt een belangrijke stap gezet richting toekomstbestendig informatiebeheer binnen de overheid. De wet vervangt de huidige Archiefwet uit 1995, die grotendeels was ingericht op een papieren informatiehuishouding.
Met de nieuwe wet wil de overheid digitale overheidsinformatie beter bewaren, sneller toegankelijk maken en transparantie vergroten. Een van de belangrijkste wijzigingen is de verkorting van de overbrengingstermijn van 20 naar 10 jaar. Hierdoor krijgen burgers, onderzoekers en journalisten sneller toegang tot belangrijke overheidsinformatie.
Belangrijkste wijzigingen
- Overbrengingstermijn naar 10 jaar: overheidsinformatie gaat sneller naar een openbare archiefdienst zoals het Nationaal Archief.
- Verplichte archivaris: overheidsorganisaties moeten een gespecialiseerde archivaris aanstellen voor toezicht op informatiebeheer.
- Digitale duurzaamheid: strengere eisen voor het duurzaam en toegankelijk bewaren van digitale informatie.
- Aangescherpte openbaarheid: uitbreiding van uitzonderingsgronden (van 3 naar 14), met zwaardere motiveringseisen.
Wat betekent dit voor overheidsorganisaties?
De nieuwe Archiefwet vraagt om verdere professionalisering van informatiebeheer. Organisaties moeten kunnen aantonen dat digitale informatie vanaf creatie duurzaam, vindbaar en toegankelijk blijft — ook bij technologische veranderingen en systeemmigraties.
Digitale duurzaamheid in het kort
Digitale duurzaamheid draait om vier kernvoorwaarden:
- Vindbaarheid: informatie moet snel terug te vinden zijn in systemen.
- Leesbaarheid: informatie moet bruikbaar blijven ondanks technologische veroudering.
- Authenticiteit: de integriteit van digitale informatie moet gegarandeerd zijn.
- Context: samenhang tussen documenten, metadata en processen moet behouden blijven.
Deze eisen gelden voor alle vormen van digitale informatie, zoals documenten, e-mails, chatberichten, video’s en websites.
Hoe kijkt Archive-IT naar deze ontwikkeling?
Bij Archive-IT zien we de nieuwe Archiefwet als bevestiging van een ontwikkeling die al langer gaande is: informatiebeheer moet vanaf het begin goed worden ingericht. De wet maakt duidelijk dat digitaal archiveren en duurzame toegankelijkheid geen sluitpost meer zijn, maar een essentieel onderdeel van overheidsinformatievoorziening.
Vanuit onze expertise ondersteunen wij organisaties bij de vertaling van wet- en regelgeving naar de praktijk. We helpen bij de inrichting van processen, governance en oplossingen voor compliant informatiebeheer.
Met onze oplossingen ondersteunen wij het veilig en gestructureerd opslaan van digitale informatie, zodat deze ook op lange termijn toegankelijk en betrouwbaar blijft.
Over de nieuwe Archiefwet
De nieuwe Archiefwet geldt voor de gehele overheid, waaronder ministeries, provincies, gemeenten, waterschappen en Hoge Colleges van Staat. De wet treedt op 1 januari 2027 in werking.
Bron: Rijksoverheid – “Nieuwe Archiefwet maakt overheid transparanter” (12 mei 2026).